KARKAMIŞ ARKEOLOGLARI 3 BİN YIL ÖNCEKİ KADIN YÖNETİCİNİN İZLERİNE ULAŞTI

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in destekleri doğrultusunda Karkamış’taki kazı ekibinin yürüttüğü çalışmalarda elde edilen bulgularla 3 bin yıl önce “Geç Tunç Çağı” olarak adlandırılan dönemde kadın bir yöneticinin izlerine rastlandı. “Matiya” adında kadın yöneticiye ait olduğu belirlenen mühür baskılar, Mezopotamya’da milattan önce 1225’lerde kadınların da devlet yönetiminde yer alabildiği gerçeğini gözler önüne serdi. Karkamış Ören yeri için İtalya'nın Bolonya Üniversitesinden Prof. Dr. Nicolo Marchetti'nin başkanlığında, İstanbul Üniversitesinden Doç. Dr. Hasan Peker'in başkan yardımcılığında Türk-İtalyan ekip tarafından tamamlanan akademik ve bilimsel çalışmalar sonucunda Türkiye sınırları içerisinde kalan 55 hektarlık alanda kent tarihini birçok yönüyle aydınlatacak ve dünya tarih literatürüne yeni bakış açıları kazandıracak bulgulara ulaşıldı. Milattan Önce (M.Ö.) 1225’lerde Hitit İmparatorluk Dönemi’ne şahitlik eden Karkamış’ta “Mühür Evi” olarak adlandırılan idari yapının yönetimindeki hiyerarşik düzende en yüksek görevlilere ait onlarca 100 mühür baskılı kil mühürleme bulundu, bölge yönetiminin nasıl işlediğine dair temel fikirler edinildi. Kazı çalışmaları çerçevesinde “Geç Tunç Çağı” olarak tanımlanan dönemde “Matiya” isimli kadın yöneticiye ait mühür baskıları ise arkeologların ilgisini çeken ilk unsur oldu. Böylelikle bir kadın yöneticinin 3 bin yıl öncesinde ataerkil bir tarih yapısının hüküm sürdüğü belgelerle ilan edilen Mezopotamya’nın bu bulgularla bilinen bütün gerçekleri değişime uğradı. Kazı çalışmaları çerçevesinde 2021 yılında olağanüstü önem taşıyan buluntulardan bir diğeri de Orta Asur Krallığı’nın önemli tüccarlarından biri olan Piradu ile adaş (ya da kendisi) bir görevliye ait mühür baskılarını içeren bir bulla oldu. Piradu’nun kimliği, Hitit Devleti’nin yıkılışına doğru bozulan Hitit-Asur ilişkileri ve dönemin bazı olaylarının kronolojisinin çözümlenmesine katkı sunacak. Bu bulgulara ilaveten modern mezarlık alanının hemen altındaki Demir Çağı Mezarlığı’nda antik mezarlara zarar vermesinin önüne geçebilmek adına kurtarma kazıları yürütülürken son iki yıl içerisinde M.Ö. 8 ve 7’nci yüzyılların kültürel ve geleneksel anlayışına işaret eden bulgulara ulaşıldı. Bunlardan biri hiç kuşkusuz, M.Ö. 8’inci yüzyılın ilk yarısında Kral Kamani döneminden Sanai adında birine ait olduğu keşfedilen kireç taşı mezar steli oldu. Elde edilen bulguların muhafaza edilmesi için Büyükşehir Belediyesince Karkamış’ta yürütülen bilimsel ve akademik çalışmalar için bir Kazı Evi inşa edildi. Kazı Evi bulunan eserlerin ilk temizlik ve onarımları için laboratuvar niteliği taşıyor. Alan, bu eserlerin müzeye teslim süresine kadar korunması için kullanılacak. Yapı, açık avlusu ve yaklaşık 2 bin 250 metre kare alan üzerinde bulunuyor. Karkamış Arkeopark, Açık hava müzesi haline getirilen alanın görselliğinin ve zenginliğinin arttırılması için Karkamış’tan çıkarılarak Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne götürülen yüzlerce eserden; özellikle teşhirde olmayan depoda ve arka bahçede bulunan 39 adet eserin Karkamış Arkeopark’da sergilenmeleri amacıyla tekrar eserler olması gerektiği yere getirildi. Gaziantep Valiliği ise mimar Ceren Uğurluer’in planladığı giriş binasının yapım çalışmalarına başladı. Dünyaca ünlü İtalyan sanatçı Michelangelo Pistoletto'nun projesiyle arkeoloji parkının girişinde kazılardan çıkan Hitit ve Roma taşları dizilerek 30 metre uzunluğunda, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin bakımını üstlendiği çeşitli yerel bitkilerle dolu, renkli ve kokulu bir bahçe formunda bir sanatsal enstalasyon gerçekleştirildi. Bu sanat enstalasyonu 2022 baharında resmi olarak hizmete açılması hedefleniyor. Büyükşehir, Karkamış Antik Kenti’nde yapılan kazılar sonucu ortaya çıkan mimari kalıntılar ile yapıların dış etkenler ve hava koşullarından daha az etkilenmesi amacıyla çatı projesi hazırladı. Bin 500 metrekarelik bir alanı kapsayacak olan çelik kostrüksiyonlu çatı projesinin uygulaması ile Karkamış Ören Yeri’nin turizme daha yoğun bir ziyaretçi ile kazandırılması gerek ziyaretçi gerekse kazı çalışmalarını yürütenlerin daha sağlıklı koşullarda alanı kullanması sağlanacak. Yapılan kazı çalışmaları sonucu ortaya çıkartılan anıtsal kent duvarları, heykellerle donatılmış hala toprak üstündeki sarayları, tapınakları, evleri ve mezarlık alanlarıyla Karkamış Antik Kenti’nin bir cazibe merkezi haline getirilebilmesi için Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü projelerden biri olan Örenyeri Giriş ve Ziyaretçi Karşılama Merkezi projesi doğrultusunda; otopark, bilet gişesi, güvenlik, WC, kafe, satış birimleri, antik kentin tarihi ve yapıların önemi ile ilgili tanıtım filmlerinin yayınlanacağı sinevizyon odası, geçici açık sergi salonu, bölge ve dünya arkeolojisi konulu konferans ve toplantıların yapılmasının yanı sıra özellikle bölgesel bazlı turizm ve arkeolojik sorunların ve önerilerin değerlendirilip tartışılması için çok amaçlı salon, talep ve şikayetlerin değerlendirilmesi ve cevaplanmasına yönelik danışma birimi bölgeye kazandırılacak. Öte yandan Büyükşehir Belediyesi olarak Karkamış Arkeoparkı’nın her yıl temizlik, saha düzenleme, ot temizliği, sulama, araç, ekip ve ekipman desteği de her yıl düzenli olarak gerçekleşecek.

Okur görüşleri

0 yorum

Yorum yaz

Yorumları göster0 yorum

Henüz yorum yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın

Kategoriler

Servisler

Kurumsal

KARKAMIŞ ARKEOLOGLARI 3 BİN YIL ÖNCEKİ KADIN YÖNETİCİNİN İZLERİNE ULAŞTI

‘Donanımsız ekonomiyi tartışmalıyız…’

İlk bakış

Yılbaşı

23 NİSAN VE ÇOCUKLUK

Gaziantep’te 42 yaşındaki Muhammet T.’nin şüpheli ölümü